De omgekeerde wereld van het spruitje

Tijdens mijn zoektocht naar echt Nederlands eten, kwam ik al snel uit bij het spruitje. Wat is er immers Hollandser dan deze winterse bolletjes? Waarschijnlijk ben ik niet de enige die na stamppot en kaas al snel uitkomt bij deze groente.

In de literatuur blijkt het al niet anders. Zo schreef de Engelse schrijver Ford Madox Ford bijvoorbeeld dat "daar [in de Provence] geen kwaad meer heerst, want appels willen er niet groeien en spruitjes al helemaal niet." Spruitjes horen dus duidelijk niet in het Franse paradijs. En Elizabeth Davids - all time beste Britse kookboekenschrijfster - vindt de naam van deze kleine kooltjes alleen al zo saai, kleurloos en stoffig dat ze daarom niets met de zuidelijke keuken van doen hebben. Je zou denken dat zij het wel zal weten aangezien ze de autoriteit is als het gaat om de mediterrane keuken. 



Maar wat blijkt: het spruitje komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. Het waren de Romeinen die het uiteindelijk meenamen naar het Noorden - wat extra vitamine C kan tenslotte geen kwaad als je een wereldrijk te stichten en vervolgens te verdedigen hebt. Eenmaal in de Lage Landen bleek het spruitje in de buurt van Brussel zo goed te gedijen dat het daar zijn naam "Choux de Bruxelles" vandaan heeft.

Het wordt echter nog gekker: het was een stel bourgondische Franse kolonisten die de bittere, groene balletjes exporteerde naar Noord-Amerika. Het waren niet de complexe wijnen, de smeuïge kazen en de verfijnde taartjes waar ze hun zeilschepen mee vulden en vol verwachting mee richting de Nieuwe Wereld voeren, maar spruitjes! En nu, na ruim 700 jaar, zijn de 'Brussels sprouts' daar weer helemaal hip en worden ze als superfood in shakes en salades verwerkt.

Kortom, het blijkt maar weer eens dat 'niets is wat het lijkt': het spruitje is warmbloediger dan ik dacht. Maar toen was ik al lang en breed aan het experimenteren geslagen om Nederlands collectieve trauma met de spruit naar de vergetelheid te koken (in het kader van dat trauma zeggen de titels 'De wraak van het spruitje' en 'Spruitjes en andere ongemakken" volgens mij genoeg).

In eerste instantie had ik weinig succes: in zijn geheel of fijngehakt, gestoomd, gewokt of gebakken: de boventoon bleef bitter en de geur deed nog steeds onmiskenbaar denken aan oude oksels.

De doorbraak kwam afgelopen weekend, toen de winter hier in Nederland eindelijk echt doorzette en onze straat bedekt was met een laag opgevroren sneeuw. In gedachte ging ik terug naar zuidelijker streken en kwam uit bij de tarte tatin van witlof die ik tijdens de kookworkshop van Mimi Thorisson leerde maken. Wat als ik haar recept nou eens aanpaste en de witlof verving door paarse spruitjes?

Op mijn instructie strooiden mijn dochters dus even later de met boter gevulde vormpjes kwistig vol met poedersuiker en dekten de spruitjes liefdevol toe met bladerdeeg. Na een half uurtje in de oven vulde ons kleine keukentje zich met zoete geuren. En okay, ook nog met een klein vleugje zwavel. Maar niets wat we niet aankonden en het was zeker niet de kleinburgerlijke, provinciale geur van een Nederlandse keuken in de jaren vijftig.

Ik kan dus met trots zeggen dat het experiment is geslaagd. Door poedersuiker toe te voegen, worden de zoete tonen in het spruitje versterkt en het beetje bitter dat nog doordringt, geeft juist een pittige bite aan de smaak van het taartje. Verre van bekrompen of saai!

Ik maakte de tarte tatins van spruitjes in eerste instantie in een muffinbakvorm. Je krijgt dan kleine eenhaps-snacks die je makkelijk als appetizers kan serveren tijdens een winterse borrel. Door kleine taartvormpjes te gebruiken zoals op de foto hierboven, wordt het meer een voorgerecht - lekker om daarna als hoofdgerecht iets met eend of gans te maken aangezien die smaken goed combineren met iedere kool.

 Tarte Tatin van paarse spruitjes
(of omgekeerde taartjes van Hollandse spruitjes)

Nodig voor 20 kleine hapjes of 10 taartjes

1 pak bladerdeeg
1 zak paarse spruitjes
ongeveer 125 gr roomboter
poedersuiker
spekjes en gehakte pistachenootjes om te serveren

Verwarm je over voor op 225 graden Celsius en leg je plakjes bladerdeeg op tafel om te ontdooien.

Leg in het midden van de vormpjes een stevige klont roomboter en strooi daar vervolgens flink wat poedersuiker overheen; een beetje zoals de besneeuwde stoep er vorig weekend uitzag toen ik op het idee van deze taartjes kwam.

Druk een paar spruitjes (ik gebruikte er vijf) stevig in de klont boter en strooi hier nog wat poedersuiker overheen.

Dek de spruitjes af met een lapje bladerdeeg en duw de randjes goed in. Zet de taartjes 20-25 minuten in de oven of tot ze goudbruin en knapperig eruit zien.

Draai de taartjes voorzichtig om zodra ze iets zijn afgekoeld. Bestrooi met de fijngehakte pistachenootjes en uitgebakken spekjes. Warm zijn ze het lekkerst dus gelijk serveren!

Kerstcircus

Net als ieder jaar was ik ook deze keer weer vergeten dat de decembermaand, met al zijn festiviteiten in- en buitenshuis, eigenlijk gewoon de drukste maand van het jaar is. Niet alleen vieren we Sinterklaas en de verjaardag van de meisjes (wat door een sluwe speling van het lot ook nog eens op dezelfde dag valt), maar ook nog eens vele kerstactiviteiten.
Alleen al van de basisschool staan er vier vieringen op het programma - tel daar de festiviteiten van twee verschillende middelbare scholen en de kersthappenings van mij en meneer-de-echtgenoot bij op en je hebt een maand waarin je je als een hamster in zo'n rad voelt: je moet blijven bewegen anders val je met een zwierige zwaai hartstikke om.

Gelukkig vond ik ook nog de tijd om de jaarlijkse kerstfoto's te maken - de meest geslaagde verwerkte ik tot onze kerstkaart. En tijd om te experimenteren in de keuken.
Zo maakte ik geurige gingerbreadmannetjes, een heerlijke salade van aardperen en radijsjes en stylde ik een tafel voor een kleurrijk kerstontbijt met prachtig porseleinen borden en schaaltjes van Het Derde Servies. Een heerlijk adres om lekker te snuffelen en waar je altijd met iets vandaan komt als je net als ik van vintage servies houdt.

En toen ging het ook nog sneeuwen...twee donzige witte dagen lang. Precies lang genoeg om wilde sneeuwballengevechten te houden en een knisperfrisse ijspoppenfamilie te rollen in de voortuin. Die na een dag alweer gesmolten waren. Gelukkig - zodat we niet door een laag bruine sneeuwpap hoefden te ploegen om onze kerstinkopen te doen.

Dus ja, het was druk, het was hectisch, het was een gekkenhuis...maar wel een heerlijk gekkenhuis. Het was ons eigen familiecircus, in ons knusse stadshuisje hier in Rotterdam. En ik heb genoten van elke minuut. Dus laat 2018 maar komen!

Each year I'm surprised at how busy the month of December actually is. Not only do we celebrate the birthday of the girls, but also Sinterklaas (both on the same day unfortunatelly) and a lot of Christmas celebrations on all the different schools and the offices of me and the husband. I always feel like a hamster in a spinning wheel: you have to keep moving or you will fall of.

Luckily I also found time to make the annual familyportrait and to experiment in my wee kitchen. I baked gingerbreadmen, a delicious salad of Jerusalem artichokes and styled a colorful breakfast table with vintage tableware of Het Derde Servies, a beautiful and charming shop in Rotterdam.  

 And then it snowed...two glorious white days. Just long enough to throw snowballs at each other and built a frosty snowmanfamily in our frontyard.

So yes, it was busy and grazy and a madhouse. But it was our own madhouse, in our own wee cityhouse here in Rotterdam. And I loved every minute of it! Now let's see what 2018 will bring. 

"And now we welcome the new year. 

Full of things that have never been."

Stoofperen to brighten up your days

Op zo'n grijze dag als vandaag kan je je bijna niet meer voorstellen dat het een paar weken geleden nog heerlijk nazomerweer was - met warme zonnestralen, korte mouwen en groene boomtoppen. Mijn vorige blog over een warme middag op een Frans chateau past daar prachtig bij, maar nu is het toch echt tijd voor iets anders.

Nu de dagen flink korter zijn en de zon zich soms hele dagen niet laat zien, moet ik op een andere manier aan mijn dagelijkse portie energie en inspiratie zien te komen. Bijvoorbeeld door in de leunstoel in mijn erker weg te kruipen in een dik boek (ik ben net begonnen met het herlezen van dit boek, heerlijk traag) met een kop thee binnen handbereik of door, als het niet regent, een wandeling te maken in het park om de hoek of (als ik meer tijd heb) in een echt bos.

Daar zijn de bomen en struiken nu op z'n mooist met een felgeel, rood of oranje bladerdak en daaronder een tapijt van knisperende blaadjes om doorheen te banjeren. En vandaag vond ik zelfs nog takken vol knalrode bramen die helaas niet meer rijp zullen worden maar wel een prachtige foto opleverden. Inspiratie is echt overal.

Maar soms is er geen tijd voor een boek of wandeling. Maar gelukkig zijn er dan altijd nog boeken vol heerlijke recepten die ik eens wil uitproberen. Zo heb ik de afgelopen weken verschillende recepten voor stoofpeertjes getest. Rode, witte en nog meer witte. Net zo lang tot ik uiteindelijk uitkwam bij het perfecte stoofpeertje - het maakt zelfs een doodgewone, doordeweekse dag met grijze wolken en een stoot huiswerk of strijk tot een bescheiden feestje.

Gouden stoofpeertjes

Nodig voor 6 personen

6 kleine stoofpeertjes (bijvoorbeeld Gieser Wildeman)

1 citroen

1 lt witte wijn (ik gebruikte een Chardonnay vanwege de vanille en botertonen)

500 ml water

200 g suiker

1 tl kurkuma

1 vers laurierblaadje

1 el maizena

Doe de wijn, het water, het sap van de citroen samen met de twee uitgeperste helften, de suiker, kurkuma en het laurierblaadje in een grote pan met dikke bodem en breng aan de kook. Schil ondertussen de peertjes en snijd de onderkant recht zodat ze straks netjes rechtop blijven staan in de pan. Ik laat het klokhuis altijd gewoon zitten maar als je dat ingewikkeld vindt eten straks, dan is het handig om die er nu uit te halen. 

Zet de peertjes voorzichtig in de pan en stoof ze een uurtje tegen de kook langzaam gaar.

Schep de peertjes voorzichtig uit de pan, haal de citroenhelften en het laurierblaadje er ook uit en voeg de maizena toe (eerst een papje maken met koud water in een apart bakje!). Laat het geheel nu nog 2 minuten doorkoken zodat het vocht licht bindt en glanzend wordt.

Zowel koud als warm heerlijk! Met bijvoorbeeld wat speculaaskruimels en een grote lepel slagroom.

On a grey day like todays, it's hard to imagine that only a few weeks ago the weatherfelt like summer - with warm rays of sun, shortsleeves and green treetops. My last post about a warm afternoon at a French chateau matched wonderfully well with that, but now it's time for something different.

Now the days are shortening and the sun sometimes doesn't show itself for days, I have to turn to other things for my dose of daily energy and inspiration. For example by curling up in my favorite armchair with a big book and a cup of aromatic tea or by taking a stroll in the park around the corner (which looks, by the way, surprisingly like a Bob Ross painting in autumn) or through a proper forest if I have the time.

Because right now the trees and bushes are looking their best with their yellow, red or orange foliage and the tapastry of crisp leaves on the ground. Today I even found branches full of red brambles which probably won't ripen anymore but gave a great photo opportunity. Inspiration is everywhere.

But sometimes there's no time to read a book or take a walk when you have a day job and four kids. Luckily I have a lot of beautiful cookbooks filled with ore recipes than I can ever make. So in the last weeks, I tried different recipes of poached pears: red and white ones and beautifully golden. Until I found the perfect one  - it gives you the most perfect golden pears that can brighten up even the most ordinairy weekdays packed with grey skies, homework and dishes.

Een middag in de tuinen van Chateau Larrivaux

De afgelopen dagen waren heerlijk - zonnig en warm. Maar 'my, oh my', die weken daarvoor. Laten we zeggen dat ik genoeg tijd heb gehad om binnen met een glas rode wijn te mijmeren over mijn dagen in de Medoc dit voorjaar.

Helaas geen wijn van Chateau Larrivaux, het chateau waar ik en de andere deelnemers van de Manger workshop een fabuleuze middag hebben doorgebracht met een picknick onder eeuwenoude bomen. En waar we als kers op de taart zowel de wijnkelders als het oude chateau zelf mochten bezichtigen - ik vond het een van de hoogtepunten van mijn paar dagen in de Médoc!

Ik ben geen wijnkenner maar ik weet sinds die middag wel dat Chateau Larrivaux heerlijke wijn produceert, een AOC Haut-Médoc, die perfect paste bij de door Mimi bereidde gerechten.

Geen recept deze keer (hoewel we de tarte fine au citron aten en die hier dus wel heel toepasselijk is  - overigens niet met de wijn waar ik het over heb hier), maar een verzameling foto's om zodat je zelf over het landgoed kan dwalen. A la votre!

The weather was wonderful the last few days, sunny and warm. But 'my, oh my', the weeks before were terrible. Let's say it was the perfect backdrop to dream about my days in Médoc  with a glass of perfect red wine within reach.

Unfortunately it wasn't wine from Chateau Larrivaux, the chateau where I and my fellow participants of the Manger workshop spend a wonderful afternoon picknicking in the shade of century old trees. As an absolute 'cerise sur le gâteau' we were able to visit the winecellars and the old chateau itself - it definitely was one of the highlights of my days in Médoc!

I'm not an expert on wine but since that afternoon I know for sure that Chateau Larrivaux produces excellent wine, an AOC Haut-Médoc, which paired perfectly with the dishes that Mimi made for us. 

No recipe this time (although we ate a lot of the tarte fine au citron that afternoon and it might be appropriate - however not with the red wine I'm talking about) but some photos so you can wander through the estate yourself. A la votre!

 

Lichtpuntjes

Best knus die loom bewolkte dagen waarop je een goed excuus hebt om thuis weg te kruipen in je stoel met een boek vol verre avonturen en thee binnen handbereik - maar liever niet twee maanden lang. Dan duren die gestapelde wolkenluchten in veelkleurig grijs me toch te lang en ga ik op zoek naar lichtpuntjes. Kleine geluksmomentjes om de dagen wat aangenamer te maken zodat ze in mijn herinnering niet samenvallen tot een kluwen vol wind, natte sokken en hangerige kinderen. 

Op internet circuleren bovendien al weken fijne plaatjes van sneeuwklokjes, pastelerige primula's of bloeiende wilde knoflook (#springhasarrived) terwijl ik dan alleen nog maar bruine dorre takken en mos zie in mijn stadstuintje. Ik ben dus niet de enige die vol verwachting uitkijkt naar de eerste bloesemknopjes of krokussen. 

Omdat het me dit jaar gewoon veel te lang duurde, ging ik op zoek naar wat anders om mijn dagen mee op te fleuren. 

En dus kocht ik een handjevol passievruchten: zonnetjes in vermomming. Zo op het eerste gezicht zien ze er immers uit als een paar vermolmde knollen maar eenmaal open is het genieten van de intens zoete geur en de verrassende smaak van die vrolijk gekleurde pitjes. Op zich al een feestje om gewoon zo uit te lepelen, maar ik maakte er passievruchtenpuddinkjes van naar een recept van Nigel Slater.

De puddinkjes bleken perfect om een winters avondmaal mee af te sluiten. De ultieme remedie tegen donkere lange dagen en winter blues. 

En niet veel later kwamen toen gelukkig ook de eerste lentebloemen - met als hoogtepunt een veld vol narcissen bij ons om de hoek. Goud gekroonde sterretjes, wuivend in een zacht lentebriesjes: #hetislente!

Passievruchtenpuddinkjes (Nigel Slater, Uit: Keukendagboek 2)

Nodig voor 6 kleine kopjes of glaasjes

8 rijpe passievruchten (hoe gerimpelder, hoe rijper!)
250 ml slagroom
150 gr suiker
20 ml vers citroensap

Snijd de vruchtjes doormidden en pers het sap eruit door in een zeefje de pitjes kapot te wrijven. Zet het sap koud weg.

Breng in een pannetje de room en de suiker aan de kook en laat zachtjes drie minuten al roerend doorkoken.

Doe het citroensap in een maatbeker en vul dit aan tot 45 ml. Neem de room van het vuur en voeg het citroensapmengsel toe (en eventueel wat pitjes voor wat textuur in je puddinkjes). Laat even staan om een beetje at te koelen en giet dan in de glaasjes. Laat een paar uur opstijven in de koelkast.

Voor het opdienen kan je nog wat extra sap op de puddinkjes gieten. Ik deed er wat gedroogde rozenblaadjes als kleurig accent.

They can be quite cosy, those overcast days. They offer a perfect excuse to curl up in a comfy chair and read books about adventures far away while a cup of steamy tea is at your fingertips. But two months is to long. Than these cloudy skies in colorful gray invite me to go and search for some bright spots. Wee happy moments to brighten the days.

On the internet people are already euphoricly sharing pictures of tiny snowdrops, soft colored primroses and flowering wild garlic - #springhasarrived. But when I look outside all I can see are brown branches and moss in my wee citygarden. Apparently I'm not the only one longing for the first signs of spring.

But this year I just couldn't wait any longer. So I looked for something else to brighten my days and bought a handful of passion fruit. Little suns in disguise: on the outside they look like old turnips but on the inside they're pure delight with their sweet scent and tropical taste. A feast to eat just like that, but I made them into small pudding using a recipe by Nigel Slater. 

They were perfect to end a hazy diner. The ultimate cure to long, dark days and winter blues. 

And luckily, not long after, the first springflowers arrived - with a beautiful field of daffodils just around our corner as a highlight. Golden crowned stars, waving in a gentle spring breeze: #itsspring!

Stoofpeertjes van de gebroeders Grimm

Een tijdje terug wandelde ik langs knoestige stammen in het vroege ochtendlicht. De mist hing dromerig boven een gelijkmatig neergezweefd tapijt van goudgele blaadjes. Hier en daar klonk zacht vogelgefluister uit de met besjes volgehangen struiken. In de verte een kasteeltje met gouden vlaggetjes op de torens. De herfst op z'n mooist.

Net zo mooi als de schaal met kleine stoofpeertjes hieronder, die rechtstreeks uit een sprookjesboom geplukt lijken. Zo'n boom die alleen voorkomt in de duistere verhalen van de gebroeders Grimm (eet zo'n peertje ongekookt en je verandert in een oude dwaze koningin, in een meisje dat eindeloos vestjes van zwanenveren moet naaien of in een gnoom die hardnekkig rondbazuint dat niemand weet hoe hij heet).

Voordat het zover kon komen, had ik gelukkig mijn gietijzeren pan al gepakt en de peertjes in een geurig bad van rode wijn, steranijs, kaneel en laurierblaadjes gezet. Een halfuurtje op het vuur ermee -  ondertussen genietend van een dampende kop thee terwijl mijn Rotterdamse keukentje zich langzaam vulde met het magische stoofpeertjesaroma.

Maar daar stopte het sprookje niet deze keer. Want hoewel zo'n rood glanzend peertje op zichzelf al een feest is waar Sneeuwwitje spontaan haar sappige appeltje voor zou laten liggen, wilde ik deze keer nog meer herfstsmaken toevoegen. Iets met speculaas en vanilleroom...

Uiteindelijk werd het een romige speculaas-cheesecake met mijn stoofpeertjes als een karmozijnen kroontje er bovenop. De herfst gevangen in een taart!

Bij het eten van slechts een klein stukje verander je in een lichtvoetig najaarsprinsesje met een jurkje van ritselende oranje blaadjes en een kransje van scharlaken besjes op het golvende haar. Maar let op, zodra je nog een stukje neemt, loop je het risico om net als de wolf voorover te vallen in de waterput omdat je maag gevuld lijkt met keien!

Kortom, een taartje om in kleine puntjes te snijden en dan met liefde uit te delen na een lange, frisse wandeling door een gekleurd toverbos.